fbpx

Safra Kesesi ve Taşları

Bu sayfada bulamadığınız bir bilgiye mi ihtiyacınız var? Detaylı bilgi ya da randevu için bizi arayın!
Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

Safra Kesesi ve Taşları

Safra kesesinin görevi nedir ?

Safra
kesesi karaciğerin üretmiş olduğu safrayı biriktiren ve yemeklerden
sonra bol miktarda salgılayan  bir organdır. Safra kesesinin onikiparmak
bağırsağına boşalttığı safra, yağların sindirimi için kullanılmaktadır.

Safra kesesi taşları (Kolelitiazis)

Oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Yaşla birlikte görülme sıklığı artmaktadır.

Taşların
oluşmasının pek çok sebebi vardır. Safranın içerisinde yer alan
maddeler, birbirleriyle bir denge oluşturacak şekilde belli oranlarda
bulunmaktadırlar. Bu oranlarda bir bozulma olduğunda taş oluşumu için
 zemin oluşmaktadır. Ayrıca genetik etkiler, çeşitli kan hastalıkları,
bu bölgenin enfeksiyonları, safra akımını zorlaştıran mekanik sebepler,
yüksek kolesterol düzeyleri vb. taş gelişimine neden olabilmektedir.

Safra
kesesinde meydana gelen taşlar değişik boyutlarda ve sayıda olabilir.
Özellikle küçük taşlar ana safra kanalına düşerek tıkanma sarılığı veya
pankreas iltihabına neden olma açısından daha risklidirler. Diğer
taraftan büyük taşlar safra kesesinin duvarına bası yaparak daha farklı
sorunlara neden olabilir.

Safra kesesi taşları

Safra taşı oluşumunda bilinen başlıca risk faktörleri nelerdir?

-Oral kontraseptif kullanımı
– Obezite
– Hızlı kilo kaybı
– Yağlı beslenme
– Diabetus mellitus (şeker hastalığı)
– Uzun süreli açlık
-Total parenteral nutrisyon (TPN) uygulanması
– İleal rezeksiyon (ince barsağın çıkarılması)
– Hemolitik durumlar
– Karaciğer (KC) sirozu
-Safra kanalı darlıkları (biliyer striktür,  konjenital kistler,  pankreatit,  sklerozan kolanjit)
-İnflamatuvar barsak hastalığı
-Vagotomi
-Hiperlipidemi
-Hamilelik

Tanı

Safra
kesesinde taş varlığını araştırmak için en uygun tanı metodu karın
ultrasonudur. Kolay uygulanabilmesi ve hiçbir yan etkisinin olmaması
yöntemin en önemli avantajlarıdır. Ultrasonografi ile  %97-98 oranında
bir başarıyla safra kesesi taşlarının tespiti mümkündür. Sekiz saatlik
açlık sonrası yapılan ultrasonografi ile safra kesesinde gelişen
taşların varlığını ortaya koymak mümkündür.

Safra kesesinde taşlarının belirtileri nelerdir?

Safra
kesesi taşları uzun yıllar hiçbir soruna neden olmadan sessizce
kalabildikleri gibi, bazen aniden çok şiddetli şikayetlerle ortaya
çıkabilirler. Safra kesesinde taş olan hastaların karın ağrılarına
bulantı ve kusma gibi şikayetler eşlik edebilir. Söz konusu karın
ağrısının süresi ve karakteri değişkenlik gösterebilmektedir. Kimi zaman
yağlı bir yemek sonrası şikayetler ortaya çıkarken, bazen bu durumun
yemeklerle bir ilgisi olmaz. Ağrı, sıklıkla karın üst bölümünde ve sağ
tarafta meydana gelirken, bazen orta hatta da olabilmekte ve sırt
bölgesine de yansıyabilmektedir. Ağrı genellikle başladıktan sonra 15
dakika ile 4 saat arasında değişen bir süreçte sonlanır. Eğer şikayetler
 6 saatlik bir süreye ulaştıysa, o zaman taşın sebep olduğu bir
iltihaplanma süreci başlamış olabilir. Bu durumda kişinin derhal bir
sağlık kurumuna başvurması gereklidir. Safra kesesindeki taşlar daha
ciddi sorunlara da yol açabilirler. Taşların safra kesesinden ana safra
kanalına düşmesine bağlı olarak, tıkanma sarılığı veya pankreas iltihabı
denen daha ciddi tablolar ortaya çıkabilmektedir.

Safra kesesi ameliyatı nasıl yapılmakta?

Safra
kesesi ameliyatında kese tümüyle çıkarılmaktadır. Safra kesesinin
kendisi hasta olduğundan dolayı taşlar alınmış olsa bile yeniden
oluşabileceğinden taşların çıkarılması doğru bir yaklaşım olmamaktadır.
Safra kesesi içerisindeki taşların alınması gibi bir tedavi seçeneği
yoktur.

Safra kesesi ameliyatı kapalı (laparoskopik) yöntem ile
yapılmaktadır.  Kapalı yapılan ameliyat esnasında ileri derecede
yapışıklık (sık kese iltihabı geçirenler, daha önce karın ameliyatı
olanlarda daha sık görülür) nedeni ile açık cerrahiye geçilebilir.

Laparoskopik
yöntem, 2 adet 5 mm lik ve 2 adet 10 mm lik delikler yardımıyla
gerçekleştirilmektedir, açık yöntemdeki gibi büyük kesi yoktur. Bu
yüzden ameliyat sonrası ağrı, hastanede kalış süresi, yara yeri
enfeksiyonu açısından kıyaslandığında laparoskopik cerrahi çok daha
konforludur.

Safra kesesi ameliyatından sonra sindirim sisteminde sorun yaşanır mı ?

Çoğu
kişide ameliyat sonrası sindirim ile ilgili önemli bir problem meydana
gelmez. Ancak nadiren yemek yeme tarzını da etkileyen bazı sindirim
sorunları yaşanabilir. Bazı kişiler ameliyattan sonraki ilk ayda yağ
sindiriminde değişik zorluklar yaşayabilirler. Yağdan fakir bir diyetle
beslenmek bu konuda yardımcı olabilir. Yağ sindirimindeki eksikliğe
bağlı olarak diyare (ishal) ortaya çıkabilir. Bu sorun çoğu zaman
geçicidir ve bir tedaviye gereksinim göstermez. Ancak bazı kişilerde
diyare sorunları daha uzun sürebilir. Bu durumda da yağdan fakir bir
diyetle beslenme önerilir. Bazen ilave ilaç kullanımı da gerekli
olabilir.

Ameliyattan sonra kaçınılması gereken gıdalar nelerdir ?

Patates
kızartması, diğer her türlü kızartma türleri, yumurta, çikolata, pizza,
sakatat, sosis-sucuk, yağlı etler, kremalar, yağlı peynir türleri erken
dönemde (ilk 2 ay) yenmemelidir.

Safra kesesinde taş var fakat ağrı yok (Asemptomatik safra taşları), şimdi ne yapılır?

Safra
kesesinde taşın olması fakat ağrının olmaması genellikle genel
kontroller esnasında tesadüfen saptanır. Bu taşlar ömür boyu hiçbir
belirti vermeyebilir, yıllık belirti verme oranı yaklaşık % 5
civarındadır. Safra kesesi taşı asemptomatik olsa bile yaşlı hastalarda,
diyabeti olanlarda, kese duvarı kalsifiye olanlarda (porselen kese)
oluşabilecek komplikasyonlar daha ağır seyredebileceğinden cerrahi
önerilebilir.

× Yardımcı olabilir miyiz?